AI: మన జీవితాన్ని మార్చుతుందా? లేక మనపై పాలన చేస్తుందా?

2025లో కృత్రిమ మేధ (Artificial Intelligence – AI) మీ జీవితాన్ని ఇంకా పూర్తిగా మార్చలేదనిపిస్తే, వచ్చే ఏడాది అది తప్పకుండా మారుస్తుంది. ఇది భయపెట్టే హెచ్చరిక కాదు. ఇప్పటి ప్రపంచ పరిస్థితులను గమనిస్తే, అత్యంత నమ్మకంగా చెప్పగల అంచనా ఇది. అయితే ఇది AI గురించి జరుగుతున్న హైప్‌ను నమ్మమనే ఆహ్వానం కూడా కాదు. ఎందుకంటే ఆ హైప్‌కు మన నమ్మకం అవసరమే లేదు. సిలికాన్ వ్యాలీ పెట్టుబడులే దాన్ని ఇప్పటికే ఆకాశానికి ఎత్తేశాయి. నిజానికి, AI గురించి చెప్పే అతిశయోక్తులు నిజం కావాలన్న అవసరం కూడా లేదు — ఆ హైప్‌నే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను, దేశాల మధ్య పోటీని, మన భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేయడానికి సరిపోతుంది. ChatGPT నుంచి ట్రిలియన్ డాలర్ల కలలు వరకు మూడు సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమైన ChatGPT, ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా ప్రజల్లోకి వెళ్లిన యాప్‌గా మారింది. నేడు దాదాపు 800 మిలియన్ల మంది వారానికి ఒకసారి అయినా దీన్ని వాడుతున్నారు. దీని మాతృసంస్థ OpenAI విలువ సుమారు 500 బిలియన్ డాలర్లు. OpenAI సీఈవో సామ్ ఆల్ట్‌మాన్, అమెరికా భవిష్యత్తును AI ఆధారంగా నిర్మించడానికి అనేక పెద్ద సంస్థలతో ఒప్పందాలు కుదుర్చుకున్నారు. వీటి మొత్తం విలువ 1.5 ట్రిలియన్ డాలర్లు. ఇది నేరుగా చేతిలో ఉన్న డబ్బు కాకపోయినా, ఒక వ్యక్తి ప్రతి సెకనుకు ఒక డాలర్ ఖర్చు చేస్తే, ఒక ట్రిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేయడానికి 31,700 సంవత్సరాలు పడుతాయని గుర్తు చేసుకుంటే, ఇది ఎంత పెద్ద మొత్తం అనేది అర్థమవుతుంది. Google, Amazon, Apple, Meta, Microsoft వంటి దిగ్గజ సంస్థలన్నీ ఇదే పందెంపై వందల బిలియన్ల డాలర్లు కుమ్మరిస్తున్నాయి. ఈ పెట్టుబడులు లేకపోతే అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇప్పటికల్లా స్థబ్దతకు చేరుకునేదని ఆర్థిక నిపుణులే చెబుతున్నారు. ఇది బుడగేనా? అవుననే అంటున్నారు చరిత్రకారులు 19వ శతాబ్దంలోని రైల్వే బూమ్ నుంచి, 2000 నాటి డాట్‌కామ్ పతనం వరకు అధ్యయనం చేసిన ఆర్థిక చరిత్రకారులు, నేటి AI పెట్టుబడులను “బుడగ” (Bubble) గా పిలుస్తున్నారు. సామ్ ఆల్ట్‌మాన్ కూడా “AIలో కొన్ని భాగాలు బుడగలాంటివే” అని ఒప్పుకున్నారు — కానీ తన కంపెనీ మాత్రం కాదు అన్నట్టు. అమెజాన్ వ్యవస్థాపకుడు జెఫ్ బెజోస్ మాత్రం దీనిని “మంచి బుడగ” అంటారు. అతని లాజిక్ ఏమిటంటే — బుడగ పగిలినా, మౌలిక వసతులు మిగులుతాయి, జ్ఞాన పరిధి విస్తరిస్తుంది. ఆ మార్గంలో నష్టపోయేది సాధారణ ప్రజలే కానీ, పెద్ద పెట్టుబడిదారులు కాదు. సాధారణ AI vs అద్భుత AI: అమెరికా–చైనా పోరు AI పోటీలో అమెరికా ఒంటరిగా లేదు. చైనా మరో పెద్ద ఆటగాడు. కానీ రెండు దేశాల వ్యూహాలు భిన్నం. చైనా: తక్కువ స్థాయి అయినా ఉపయోగకరమైన AIని, వ్యవసాయం నుంచి పాలన వరకు ప్రతి రంగంలో వేగంగా అమలు చేయాలనుకుంటోంది. అమెరికా: మానవ మేధస్సుతో సమానమైన లేదా దానిని మించిపోయే General AI సాధించాలనే లక్ష్యంతో ముందుకు వెళ్తోంది. ఈ పోటీ వెనుక అసలైన బహుమతి — ప్రపంచ ఆధిపత్యం. అందుకే ప్రమాదాలపై ఆలోచించడం, అంతర్జాతీయ నియంత్రణలు అంగీకరించడం, పారదర్శకత పాటించడం — ఇవేవీ రెండు దేశాలకు ప్రాధాన్యం కావు. నైతికత ఎవరి చేతుల్లో ఉంది? ప్రపంచవ్యాప్తంగా AIకి సరైన పాలన లేకపోవడంతో, మన భవిష్యత్తు కార్పొరేట్ బారన్లు మరియు అధికారవాద పాలకుల చేతుల్లోకి వెళ్లింది. వారు నైతిక గీతలు గీస్తారన్న నమ్మకంతోనే మనం జీవించాల్సి వస్తోంది. ఇటీవల పిల్లల కోసం రూపొందిస్తున్న AI చాట్‌బాట్ ప్రకటనలు, పెద్దల కోసం ఉన్న AIలోనే జాత్యహంకార, ప్రమాదకర అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్న వాస్తవాలు — ఇవన్నీ ఒక హెచ్చరికలాంటివే. AIకి మనిషిలా ఆలోచించే సామర్థ్యం లేదు. అది ప్రశ్నను “అర్థం చేసుకోదు”. కేవలం గత డేటాలో పదాల మధ్య ఉన్న సంబంధాలను బట్టి సమాధానాన్ని రూపొందిస్తుంది. అది నమ్మశక్యం గా అనిపిస్తుంది — కానీ నిజం కావాల్సిన అవసరం లేదు. AI తయారు చేసిన కంటెంట్ పెరిగే కొద్దీ, ఆన్‌లైన్‌లో నాణ్యత కంటే చెత్తే ఎక్కువ అవుతోంది. చెత్త మీద పెరిగిన వ్యవస్థ నుంచి పోషకమైన జ్ఞానం ఆశించడం మూర్ఖత్వమే. మరి మన దారి ఏది? ఈ ప్రయాణం కొనసాగితే, ఒక ప్రమాదకరమైన గమ్యం కనిపిస్తోంది — మన చుట్టూ ఒక కృత్రిమ వాస్తవం, అందులో మన అభిప్రాయాలను ముద్దాడే యంత్రాలు, వాటిని నియంత్రించే కొద్ది మంది అహంకారపూరిత శక్తివంతులు. కానీ ఇది ఒక్కటే మార్గం కాదు. ఇప్పటి AI బూమ్ కొత్త పరిణామం కాదు — ఇది మానవ లోభం, దూరదృష్టి లోపం మరో రూపం మాత్రమే. టెక్నాలజీ అద్భుతమే. కానీ దాన్ని నిర్మించిన వారి వ్యక్తిత్వ లోపాలు కూడా అందులో నిక్షిప్తమయ్యాయి. నిజమైన బుడగ ఎక్కడ ఉంది? స్టాక్ మార్కెట్‌లో కాదు. డేటాసెంటర్లలో కాదు. నిజమైన బుడగ — “మేమే దేవుళ్లం” అన్న పరిశ్రమ అహంకారం. ఆ బుడగ పగిలిన రోజు — నియంత్రణ, నైతికత, మానవ కేంద్రత గురించి నిజమైన చర్చ మొదలవుతుంది. అది 2026లో రావచ్చు, లేక కొంత ఆలస్యమవ్వచ్చు. కానీ ఆ క్షణం దగ్గర్లోనే ఉంది. అప్పుడు మన ముందున్న ప్రశ్న చాలా స్పష్టం: AI మనిషికి సేవ చేయాలా? లేదా మనిషి AIకి సేవ చేయాలా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పడానికి మనకు ChatGPT అవసరం లేదు. మన మనసు చాలు.